Gender in de Cardiologie
Veel vrouwen krijgen nog steeds niet de juiste diagnose of behandeling
Hoewel de kennis hierover groeit, laten de cijfers zien dat de zorg voor vrouwen en mannen nog steeds niet gelijkwaardig is. Denk aan diagnosevertraging, andere symptomatologie, en verschillen in risico’s en uitkomsten.
In de video geeft Maryam Kavousi uitleg over deze speciale editie van het Netherlands Heart Journal. We gaan dieper in op een thema dat al te lang onderbelicht is gebleven: de rol van seks en gender in de cardiologie.
Vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd in WCN-trials!
Vrouwen nemen nog altijd minder vaak deel aan klinische studies naar hart- en vaatziekten. Dit blijkt uit het artikel van Marte van Bijl (Erasmus MC) en collega’s waarvan slechts 29% van de ruim 800.000 deelnemers vrouw was. In meer dan de helft van de studies waren vrouwen ondervertegenwoordigd ten opzichte van hun aandeel in de patiëntpopulatie. Ook droegen zij minder vaak bij aan de primaire eindpunten dan hun aandeel in de studiepopulatie zou doen vermoeden.
Op weg naar gelijke hartzorg voor vrouwen
Arsalan Siddiqui (UNLV Las Vegas) en collega’s bevestigen in hun artikel dat hart- en vaatziekten wereldwijd de grootste doodsoorzaak zijn, maar vrouwen krijgen structureel minder effectieve zorg. Hun klachten worden vaker gemist of verkeerd geïnterpreteerd, omdat richtlijnen en diagnostiek vooral op mannen zijn gebaseerd. Onderzoek toont aan dat gender elke stap beïnvloedt: van risicofactoren tot minder accurate tests bij vrouwen. Toch blijven zij ondervertegenwoordigd in klinische studies, waardoor essentiële kennis ontbreekt.
Vrouwenhartonderzoek in Nederland: van onderbelicht naar vooruitgang
Elisa Dal Canto (UMCU) beschrijft hoe hart- en vaatziekten nog altijd een van de belangrijkste doodsoorzaken bij vrouwen zijn, maar lange tijd onderbelicht bleven in onderzoek en diagnostiek. In de afgelopen jaren is daar verandering in gekomen. Dankzij initiatieven van onder meer de Hartstichting en samenwerkingen binnen consortia als IMPRESS is een sterke infrastructuur ontstaan om vrouwspecifieke hartziekten beter te begrijpen en te behandelen
Nieuwste editie: december 2025 – special sekse en gender
Cardiovasculaire ziekten blijven wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen, mede door onderdiagnose, onderbehandeling en beperkte vertegenwoordiging in onderzoek. Dit themanummer belicht hoe seksegebonden biologische factoren en gendergerelateerde sociale determinanten samen het risico beïnvloeden. Vrouwen ervaren unieke hormonale en metabole veranderingen en risicofactoren die vaak onvoldoende worden herkend.
HFpEF scores: diagnostisch voor vrouwen en mannen?
De meest gebruikte scores of algoritmen voor het diagnosticeren van hartfalen met behouden ejectiefractie (HFpEF) zijn niet ontwikkeld met sekseverschillen in gedachten. Anouk Achten en Jerremy Weerts (MUMC+) en collega’s onderzochten in twee Nederlandse cohorten of de prestaties van de HFA-PEFF, H2FPEF en ESC 2016-criteria verschilden tussen vrouwen en mannen. Hoewel de algoritmes over het algemeen goed presteerden, leken ze bij mannen minder accuraat. Afhankelijk van het gekozen algoritme, kan dit verschil zowel onder- als overdiagnostiek veroorzaken.
Vrouwen goed vertegenwoordigd in AF-onderzoek
In het UMCG werden 1739 patiënten met atriumfibrilleren gescreend voor deelname aan acht klinische studies. Vrouwen (41,5%) waren gemiddeld ouder, maar niet ondervertegenwoordigd of minder bereid tot deelname. De participation-to-prevalence ratio liet zien dat vrouwen in verhouding tot de algemene AF-populatie goed vertegenwoordigd zijn. Het gebruik van PPR en screeningslogs bevordert eerlijke onderzoeksdeelname.
