Home Artikelen NHJ
Artikelen NHJ
Leeftijd mag geen absolute barrière zijn voor PCI
Met de vergrijzing van de bevolking neemt de prevalentie van ACS bij tachtigplussers aanzienlijk toe. Desondanks is de bestaande literatuur over de uitkomsten en risico’s van PCI in deze leeftijdsgroep beperkt. Quinten Hoogervorst en zijn collega’s van de Noordwest ziekenhuis groep tonen in hun onderzoek, uitgevoerd binnen een niet-geselecteerde all-comers populatie, een duidelijke trend richting een gunstig effect van PCI op de korte termijn overleving, zonder een toename in complicaties ten opzichte van conservatieve behandeling.
Vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd in WCN-trials!
Vrouwen nemen nog altijd minder vaak deel aan klinische studies naar hart- en vaatziekten. Dit blijkt uit het artikel van Marte van Bijl (Erasmus MC) en collega’s waarvan slechts 29% van de ruim 800.000 deelnemers vrouw was. In meer dan de helft van de studies waren vrouwen ondervertegenwoordigd ten opzichte van hun aandeel in de patiëntpopulatie. Ook droegen zij minder vaak bij aan de primaire eindpunten dan hun aandeel in de studiepopulatie zou doen vermoeden.
Op weg naar gelijke hartzorg voor vrouwen
Arsalan Siddiqui (UNLV Las Vegas) en collega’s bevestigen in hun artikel dat hart- en vaatziekten wereldwijd de grootste doodsoorzaak zijn, maar vrouwen krijgen structureel minder effectieve zorg. Hun klachten worden vaker gemist of verkeerd geïnterpreteerd, omdat richtlijnen en diagnostiek vooral op mannen zijn gebaseerd. Onderzoek toont aan dat gender elke stap beïnvloedt: van risicofactoren tot minder accurate tests bij vrouwen. Toch blijven zij ondervertegenwoordigd in klinische studies, waardoor essentiële kennis ontbreekt.
Het gescheurde vat: een blik op SCAD
Debbie Kalkman (Amsterdam UMC) en collega’s beschrijven in hun overzichtsartikel dat spontane coronaire arteriedissectie (SCAD) een zeldzame maar belangrijke oorzaak is van het acuut coronair syndroom. De herkenning blijft een uitdaging, omdat klassieke cardiovasculaire risicofactoren vaak ontbreken en het doorgaans relatief jonge vrouwen betreft.
Vrouwenhartonderzoek in Nederland: van onderbelicht naar vooruitgang
Elisa Dal Canto (UMCU) beschrijft hoe hart- en vaatziekten nog altijd een van de belangrijkste doodsoorzaken bij vrouwen zijn, maar lange tijd onderbelicht bleven in onderzoek en diagnostiek. In de afgelopen jaren is daar verandering in gekomen. Dankzij initiatieven van onder meer de Hartstichting en samenwerkingen binnen consortia als IMPRESS is een sterke infrastructuur ontstaan om vrouwspecifieke hartziekten beter te begrijpen en te behandelen
Nieuwste editie: december 2025 – special sekse en gender
Cardiovasculaire ziekten blijven wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen, mede door onderdiagnose, onderbehandeling en beperkte vertegenwoordiging in onderzoek. Dit themanummer belicht hoe seksegebonden biologische factoren en gendergerelateerde sociale determinanten samen het risico beïnvloeden. Vrouwen ervaren unieke hormonale en metabole veranderingen en risicofactoren die vaak onvoldoende worden herkend.
HFpEF scores: diagnostisch voor vrouwen en mannen?
De meest gebruikte scores of algoritmen voor het diagnosticeren van hartfalen met behouden ejectiefractie (HFpEF) zijn niet ontwikkeld met sekseverschillen in gedachten. Anouk Achten en Jerremy Weerts (MUMC+) en collega’s onderzochten in twee Nederlandse cohorten of de prestaties van de HFA-PEFF, H2FPEF en ESC 2016-criteria verschilden tussen vrouwen en mannen. Hoewel de algoritmes over het algemeen goed presteerden, leken ze bij mannen minder accuraat. Afhankelijk van het gekozen algoritme, kan dit verschil zowel onder- als overdiagnostiek veroorzaken.
Onthult Bachmann’s bundel sekseverschillen?
Steeds meer studies tonen aan dat atriumfibrilleren zich anders voordoet en verloopt bij mannen en vrouwen. Bachmann’s bundel is de belangrijkste route voor interatriale geleiding. Sekse-gerelateerde verschillen in structurele en elektrische remodellering van Bachmann’s bundel kunnen bijdragen aan verschillen in atriumfibrilleren tussen mannen en vrouwen. Anouk Freriks en collega’s (Erasmus MC) onderzochten met behulp van hoog-resolutie epicardiale mapping of er sekseverschillen bestaan in de elektrofysiologische eigenschappen van Bachmann’s bundel en ontdekten opvallende verschillen.
𝗕𝗶𝗻𝗻𝗲𝗻𝗸𝗼𝗿𝘁 𝗶𝗻 𝗡𝗛𝗝: 𝗦𝗽𝗲𝗰𝗶𝗮𝗹 𝗦𝗲𝘅 𝗮𝗻𝗱 𝗚𝗲𝗻𝗱𝗲𝗿-𝗦𝗽𝗲𝗰𝗶𝗳𝗶𝗰 𝗖𝗮𝗿𝗱𝗶𝗼𝘃𝗮𝘀𝗰𝘂𝗹𝗮𝗿 𝗣𝗿𝗲𝘃𝗲𝗻𝘁𝗶𝗼𝗻 𝗮𝗻𝗱 𝗠𝗮𝗻𝗮𝗴𝗲𝗺𝗲𝗻𝘁
Hart- en vaatziekten (CVD) blijven, ondanks jarenlange voorlichting, de belangrijkste doodsoorzaak onder vrouwen. De diagnose komt vaak te laat, klachten worden onderschat en vrouwen zijn nog steeds ondervertegenwoordigd in onderzoek. Biologische verschillen én gender-gerelateerde factoren spelen hierbij een grote rol: van hormoonveranderingen tot ongelijke toegang tot zorg.
Arsalan Siddiqui – Universiteit Nevada, Las Vegas, V.S.
Arsalan Siddiqui is eerste auteur van het artikel Gender disparities in coronary artery disease: A review of factors influencing clinical outcomes
